Ọrụ nke ndị na-eme ka ihe dị nro na ngwaahịa ịsa ákwà
Chelate, chelate nke ndị na-eme ka ihe dị n'ime ya kpụrụ, sitere na okwu Grik bụ́ Chele, nke pụtara mbọ nshịkọ. Chelate dị ka mbọ nshịkọ na-ejide ion ígwè, bụ́ ndị siri ike nke ukwuu ma dị mfe iwepụ ma ọ bụ iji ion ígwè ndị a. Na 1930, e mepụtara chelate mbụ na Germany - EDTA (ethylenediamine tetraacetic acid) chelate maka ọgwụgwọ ndị ọrịa na-egbu egbu ígwè dị arọ, e mesịa mepụta chelate ahụ ma tinye ya n'ọrụ ịsacha kemịkalụ kwa ụbọchị, nri, ụlọ ọrụ na ngwa ndị ọzọ.
Ugbu a, ndị na-emepụta ihe ndị na-eme ka mmanụ chelating dị n'ụwa bụ BASF, Norion, Dow, Dongxiao Biological, Shijiazhuang Jack na ndị ọzọ.
Mpaghara Eshia-Pacific bụ ahịa kachasị ukwuu maka ndị na-ere ọgwụ chelating, nwere ihe karịrị 50% òkè na atụmatụ na nha ahịa karịrị US $1 ijeri, yana ojiji a na-ejikarị eme ihe na ụlọ ọrụ nhicha ahụ, ọgwụgwọ mmiri, nlekọta onwe onye, akwụkwọ, nri na ihe ọṅụṅụ.
(Nhazi molekul nke ihe na-eme ka ihe na-eme ka ihe na-eme ka ihe na-eme ka ihe ghara ịdị mma EDTA)
Ndị na-eme ka ihe dị iche iche na-achịkwa ion ígwè site n'iji ngwakọta ion ígwè na-ejikọta ọtụtụ ligands ha iji mepụta chelates.
Site na usoro a, a pụrụ ịghọta na ọtụtụ molekul nwere ọtụtụ ligands nwere ikike chelation dị otú ahụ.
Otu n'ime ihe ndị a na-ahụkarị bụ EDTA dị n'elu, nke nwere ike inye atọm nitrogen abụọ na atọm oxygen carboxyl anọ iji jikọọ aka na ígwè ahụ, ma nwee ike iji otu molekul kechie ion calcium nke chọrọ nhazi 6 nke ọma, na-emepụta ngwaahịa kwụsiri ike nke nwere ikike chelation dị mma. Ndị ọzọ chelators a na-ejikarị eme ihe gụnyere sodium phytate dịka sodium gluconate, sodium glutamate diacetate tetrasodium (GLDA), sodium amino acid dị ka methylglycine diacetate trisodium (MGDA), na polyphosphates na polyamines.
Dịka anyị niile maara, ma ọ bụ na mmiri ọkpọkọ ma ọ bụ na mmiri eke, enwere calcium, magnesium, na iron plasma, ion ígwè ndị a na-eme ka anyị nwee mmụba ogologo oge, ga-eweta mmetụta ndị a na ndụ anyị kwa ụbọchị:
1. A naghị ehicha ákwà ahụ nke ọma, nke na-eme ka ihe ndị dị n'ime ya daa, mee ka ọ sie ike ma mee ka ọ gbaa ọchịchịrị.
2. Enweghị ihe nhicha kwesịrị ekwesị n'elu siri ike, yana nkwụnye ego nha
3. Ịtụle ego dị na tebụl na ihe ndị e ji iko mee
Mmiri siri ike na-ezo aka na ọdịnaya nke calcium na magnesium ion dị na mmiri, mmiri siri ike ga-ebelata mmetụta ịsa ahụ. N'ime ngwaahịa ncha, ihe na-eme ka mmiri dị nro nwere ike imeghachi omume na calcium, magnesium na ion ígwè ndị ọzọ dị na mmiri, iji mee ka ịdị mma mmiri dị nro, gbochie calcium na magnesium plasma imeghachi omume na ihe na-arụ ọrụ na ncha ahụ, ma zere imetụta mmetụta ịsa ahụ, si otú a na-eme ka arụmọrụ nke ngwaahịa ịsa ahụ ka mma.
Tinyere nke ahụ, ihe ndị na-eme ka ihe dị n'ime ihe nhicha ahụ sie ike ma ghara ịdị mfe ire ere mgbe a na-ekpo ọkụ ma ọ bụ chekwaa ya ruo ogologo oge.
Ntinye nke ihe na-eme ka ihe dị ọcha na ihe na-asa ákwà nwere ike ime ka ike nhicha ya ka mma, ọkachasị n'ebe ndị siri ike na-emetụta mmetụta ịsa ákwà nke ukwuu, dịka ugwu, ndịda ọdịda anyanwụ na ebe ndị ọzọ nwere oke ike mmiri, ihe na-eme ka ihe dị ọcha nwekwara ike igbochi ntụpọ na ntụpọ mmiri ịbanye n'elu ákwà ahụ, ka ihe na-asa ákwà wee na-abanye nke ọma ma na-arapara n'elu uwe ahụ ngwa ngwa, na-eme ka mmetụta ịsa ákwà dịkwuo mma n'otu oge ahụ. Mee ka ọcha na ịdị nro dịkwuo mma, arụmọrụ a na-apụghị ịghọta aghọta adịghị ka isi awọ na nkụ siri ike.
Nakwa n'ihe gbasara ihicha elu siri ike na ihicha ihe tebụl, ihe na-eme ka ihe dị n'ime ihe nhicha ahụ nwee ike ime ka ike ịgbaze na mgbasa nke ihe nhicha ahụ ka mma, ka ntụpọ na nha ya wee dị mfe iwepụ, arụmọrụ a na-ahụ anya bụ na nha ahụ enweghị ike ịnọgide, elu ya na-apụta ìhè karịa, iko ahụ anaghịkwa ekpuchi ihe nkiri mmiri. Ihe na-eme ka ihe dị n'ime ihe ... ghara ịdịgide, ọ na-emekwa ka ihe ndị na-eme ka ihe dị n'ime ihe ghara ịdịgide.
Tinyere nke ahụ, a na-ejikwa mmetụta chelating nke ihe ndị na-eme ka chelating rụọ ọrụ na ion ígwè na ihe nhicha paịpụ maka iwepụ nchara.